info@hbeter.nl

Hiaten: zwarte gaten in mijn hoofd

Long Tang Table
Jonas' Design / Foter / CC BY-NC-ND

Ik weet het nog goed. De eerste dag in groep vijf. Juf schrijft op het bord:
6…
12…
18…
24…
30…

Tafeltjes

De oplettende lezer herkent hierin natuurlijk onmiddellijk de tafel van zes. Ik was 7, had net een klas overgeslagen en geen flauw idee wat de juf op het bord schreef. Een tafel? Ja, die hebben wij een in de keuken, maar wat dat met getallen te maken heeft? Voor mij was het volkomen onbegrijpelijk. Het wiskundige begrip ‘tafel’ en de tafels 1 tot en met 5 worden namelijk in groep 4 behandeld. En die had ik nou juist gemist. We kunnen dus wel stellen dat er een behoorlijke hiaat in mijn kennis van het rekenen zat. Ongetwijfeld waren er nog meer zwarte gaten, maar die zijn mij nooit zo duidelijk opgevallen als toen.

Gelukkig wist mijn juf natuurlijk dat ik net een klas had overgeslagen. Ze nam even de tijd om het met me door te nemen en binnen niet al te lange tijd zat ik weer helemaal op een gelijk niveau met mijn klasgenoten. Zo’n hiaat is helemaal geen probleem. Het is van tevoren ingecalculeerd, iedereen is op de hoogte van het (mogelijke) bestaan van het hiaat en weet hoe hij daar op in moet spelen. Geen enkele reden om je zorgen te maken.

Het wiel uitvinden

Dit is niet het enige moment geweest dat ik hiaten heb ervaren. Ook op de middelbare school heb ik hier ruime ervaring mee op mogen doen. In eerste instantie ging het VWO me redelijk gemakkelijk af. Vanaf de vierde klas ging ik, gesteund door de puberteit, steeds minder huiswerk maken. Gewoon eens kijken of dat gaat. En dat ging. Zo stak ik steeds minder moeite in mijn huiswerk en leerde ik steeds minder voor mijn toetsen. Was dat erg? Ik haalde geen achten meer, nee. Maar voldoendes had ik doorgaans nog wel. Zeker bij scheikunde kon ik goed een voldoende halen zonder al te veel te leren. Binas erbij, een beetje handig zijn met de index en ter plekke het wiel uitvinden. Meestal was dat net genoeg voor een zes. In de vierde en vijfde klas was dit een prima strategie.

Het ging pas mis toen ik in de zesde kwam. Op een goede dag kwam er een hoofdstuk waar allerlei voorkennis voor nodig was. De dingen die daar in het boek stonden, konden wat mij betreft net willekeurige combinaties letters zijn. Ik had echt geen idee waar dit over ging. Toen ik – iets te hard – aan een vriendin vroeg wanneer we dit in hemelsnaam gehad hadden, kreeg ik van mijn docent medegedeeld dat het hier vorig jaar toch wel twee hoofdstukken over gegaan was. Ik had het volkomen gemist. Gelukkig kwam de wake-up call nog op tijd en heb ik de hiaten in mijn kennis op tijd voor de eindexamens gedicht. Maar toch…

Dit is wat hiaten betreft dus een heel andere situatie. Ik had helemaal niet door dat er zo’n grote gaten in mijn kennis zouden ontstaan, had er niet bewust voor gekozen. Mijn docent had het ook niet door: het jaar ervoor haalde ik immers prima cijfers. Niemand wist hoe weinig ik eigenlijk van het vak begreep, tot ik echt keihard door de mand viel. Bij mij kwam het gelukkig op tijd goed, maar als hiaten niet tijdig gesignaleerd en gedicht worden, kunnen er problemen ontstaan. Als docent is het daarom belangrijk om goed in de gaten te houden of een leerling daadwerkelijk snapt wat hij opschrijft. Ook al scoort een leerling voldoende: laat je niet voor de gek houden!

Door: Ellen Sinot

Comments are closed.